Kent yaşamının yoğun temposu içinde, doğayla ve evrenle kurduğumuz bağı yeniden canlandıracak deneyimlere her zamankinden daha çok ihtiyaç duyuyoruz. 2025 yazında İstanbul’un Maslak Ormanı’nda açılan Astra Lumina İstanbul, bu ihtiyaca estetik ve deneyim odaklı bir yanıt sunuyor. Işık, ses ve doğal peyzajın eşsiz bir uyum içinde sunulduğu bu etkileşimli parkur, peyzaj mimarlığı, kamusal sanat ve duyusal tasarım açısından dikkat çekici bir örnek oluşturuyor.
Astra Lumina, Kanadalı multimedya stüdyosu Moment Factory tarafından geliştirilen ve dünya çapında birçok şehirde uygulanan “Lumina Night Walks” (Lumina Gece Yürüyüşleri) serisinin bir parçasıdır. Serinin İstanbul ayağı olan Astra Lumina İstanbul, Avrupa’daki ilk uygulama olma özelliğini taşımaktadır (Moment Factory, 2024).
Istanbul Light Park bünyesinde yer alan bu deneyim, yaklaşık 1.1 km uzunluğunda bir gece parkuru sunar. Parkur boyunca ziyaretçilere, yıldızların dünyaya inişi, insanlarla etkileşimi ve yeniden göğe yükselişi temalı ışıksal sahneler eşlik eder. Her sahnede ışık gösterileri, çevresel ses tasarımı ve yumuşak dokulu peyzaj unsurlarıyla bütünsel bir anlatım kurgulanır.
AstraLumina, İstanbul’dan önce Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada başta olmak üzere dünyanın çeşitli şehirlerinde başarıyla uygulanmıştır. Her şehirdeki uygulama, yerel doğa ve kültürel dokuyla bütünleşecek şekilde özgünleştirilmiştir:
- Los Angeles, California: Griffith Park içerisinde kurulan parkurda, yıldız temasına sinematik bir yaklaşım sunulur. Kent ışıklarının bastırdığı gökyüzüne karşı, yapay ama etkileyici bir kozmik deneyim yaratılır.
- Seattle, Washington: Yoğun orman ve sis dokusu, ışıkla birleşerek puslu ve gizemli bir atmosfer sunar. Doğal sis efektleri ışıklarla birlikte dramatik bir etki yaratır.
- Dallas, Texas: Geniş açık çayırlarda konumlanan parkurda, ışıklar gökyüzü ile zemin arasında serbestçe yayılır. Yıldızların yeryüzüne inişi metaforu burada güçlü şekilde hissedilir.
- Pigeon Forge, Tennessee: Smoky Mountains yakınında yer alan bu park, rustik ve kırsal bir orman atmosferi sunar. Sıcak ışıklarla birlikte yıldızlarla iç içe geçilen büyülü bir yürüyüş deneyimi oluşturur.
- Asheville, North Carolina: Blue Ridge Dağları’nın eğimli topoğrafyasına uyarlanmıştır. Işık efektleri özellikle dağlık yapı üzerinde ritmik bir derinlik hissi verir.
- Philadelphia, Pennsylvania: Kent merkezine yakın doğa alanında konumlanan versiyon, şehirli yapısıyla sanatı ve doğayı dengeler.
- Montreal, Québec: Moment Factory’nin doğduğu şehirde yer alan bu uygulamada, ışıklar daha soyut, müzik daha deneysel biçimde tasarlanır. Fransız-Kanada estetiğini taşır.
- Banff, Alberta: Karla kaplı dağlık ormanlarda konumlanan bu parkur, doğal yansımalarla gökyüzünü yeryüzüne indirir. Doğa ile yıldızlar iç içe geçer.
- İstanbul, Türkiye: Avrupa’daki ilk Astra Lumina. Maslak Ormanı’ndaki 9 sahnede yıldızların inişi, arınışı ve yükselişi anlatılır. Doğunun mistik ruhu ile batının dijital estetiği burada buluşur.
Bu şehirlerdeki uygulamalar, Astra Lumina’nın evrensel ama yerelleştirilmiş sanat diliyle şekillendiğini göstermektedir (Astralumina.com, 2025).
Peyzaj Mimarlığı Perspektifiyle Astra Lumina
Astra Lumina’nın dikkat çekici yönlerinden biri, peyzajı bir “sahne” olarak kullanmasıdır. Maslak Ormanı’nın doğal topoğrafyası ve bitki örtüsü, dijital projeksiyonlarla birlikte çok katmanlı bir duyusal deneyime dönüştürülmüştür. Peyzaj mimarlığında deneyimsel tasarım son yıllarda öne çıkan bir yaklaşım olurken, bu tür projeler kamusal alanların geçici ama etkili biçimde nasıl dönüştürülebileceğine dair güçlü bir örnek sunar.
Doğayla etkileşim kurmayı hedefleyen bu tür deneyimler aynı zamanda biyofilik tasarım ilkeleriyle de örtüşmektedir. Ziyaretçiler yalnızca görsel bir şölen yaşamakla kalmaz, aynı zamanda karanlık orman dokusu içinde yön bulma, durma ve yeniden hareket etme eylemleriyle doğaya aktif olarak katılırlar. Bu bağlamda Astra Lumina, yalnızca görsel bir etkinlik değil, aynı zamanda bir kentsel kaçış deneyimi olarak değerlendirilebilir.
Astra Lumina’nın bir diğer önemli boyutu da kamusal sanat olgusunu yeniden tanımlamasıdır. Proje; sabit bir heykel, anıt ya da duvar resmi yerine, hareketli, etkileşimli ve geçici bir sanat biçimi sunar. Katılımcı, sanatın yalnızca izleyicisi değil; hareketiyle, tepkisiyle onun bir parçasıdır. Bu durum, geleneksel peyzaj mimarlığı ve sanat ilişkisine yeni bir bakış açısı kazandırmaktadır.
Ayrıca, projede kullanılan teknoloji yalnızca görselliği artırma amacıyla değil; duygusal ve ritmik bir akış yaratmak üzere tasarlanmıştır. Işık ve sesin senkronize kullanımı, belirli noktalarda ziyaretçilerin yavaşlamasına ya da durmasına neden olur. Bu tür planlamalar, mekânsal tasarımda zamanın ve duygunun nasıl kullanılabileceğine dair ilham vericidir.
Astra Lumina İstanbul, yalnızca bir ışık gösterisi değil; peyzaj mimarlığı, teknolojik sanat ve duyusal tasarımın iç içe geçtiği çağdaş bir kentsel deneyimdir. Doğanın içinde yıldızlarla yürümek hem metaforik hem de fiziksel anlamda, kent insanı için oldukça kıymetli bir deneyimdir. Bu yönüyle Astra Lumina, yeni nesil peyzaj projelerinin ne denli çok disiplinli ve duygusal bağ kurmaya açık olabileceğini bizlere göstermektedir.
